Μέρες δύσκολες για όλους και καθώς κλεισμένοι μέσα στα σπίτια μας προσπαθούμε να κάνουμε διαπραγματεύσεις με τα απανωτά υπαρξιακά μας ερωτήματα, το μόνο που μπορεί να μας δώσει μια εικόνα για τις πανδημίες του Κόσμου είναι η λογοτεχνία. Το «Περιοδικό» σας προτείνει 4 από τα καλύτερα βιβλία που έχουν γραφτεί για τις ασθένειες μέσα στην ιστορία. Από τον Πούσκιν, τον Αλμπέρ Καμύ, τον Ζοζέ Σαραμάγκου, τον Richard Preston μέχρι το σήμερα που ζούμε, οι ομοιότητες θα μας καταπλήξουν.

LOVE Τι βιβλία διαβάζουν οι Ελληνες στο Lockdown
Τι βιβλία διαβάζουν οι Ελληνες στο Lockdown

Η «Καυτή ζώνη» (Hot Zone) Richard Preston

Το βιβλίο του δημοσιογράφου Ρίτσαρντ Πρέστον για τον ιό Εμπολα, θέμα που κάλυπτε δημοσιογραφικά από τη Δυτική Αφρική για αρκετά χρόνια, ήταν ένα τεράστιο μπεστ σέλερ που άλλαξε τελείως τον τρόπο με τον οποίο ο κόσμος αντιμετωπίζει τις πανδημίες, προωθώντας δράση και συζήτηση γύρω από τη βιοτρομοκρατία και τη δημόσια υγεία όπως ποτέ νωρίτερα στη σύγχρονη εποχή. Το 1999, το American Scientist το κατέταξε σε ένα από τα 100 βιβλία που διαμόρφωσαν έναν αιώνα επιστήμης, όπως τα Silent Spring (Σιωπηλή Ανοιξη) και Autobiography (Αυτοβιογραφία) του Δαρβίνου. Απόσπασμα «Στην Αφρική, στην αρχή, οι άνθρωποι πίστευαν ότι ο Εμπολα δεν ήταν πραγματικός, ότι ήταν μια πλεκτάνη από το παρακράτος, ότι ήταν fake news και ότι δεν ήταν πολύ ανησυχητικός και ότι θα περνούσε. Με άλλα λόγια, ο πρόεδρος Τραμπ πρόσφατα ενήργησε σαν χωρικός της Αφρικής, και αυτό δεν το λέω για να δυσφημίσω τους Αφρικανούς χωρικούς. Απλώς ήταν άνθρωποι, ήταν σε άρνηση. Αλλά μόλις κατάλαβαν τι ήταν ο Εμπολα, άρχισαν την αυστηρή κοινωνική απομάκρυνση και επίσης έθεσαν χωριά σε καραντίνα. Και ο Εμπολα εξαφανίστηκε μέσα σε λίγες εβδομάδες στα χωριά, στα οποία εμφανίστηκε. Απλώς εξαλείφθηκε. Η κοινωνική απομάκρυνση είναι αυτό που σκότωσε τον Εμπολα»

Η «Πανούκλα» του Αλμπέρ Καμύ

Η «Πανούκλα» του Αλμπέρ Καμύ είναι ένα αλληγορικό βιβλίο. Με σημείο εκκίνησης τον μαύρο θάνατο –όπως ονομάστηκε η πανούκλα που αποδεκάτισε την μεσαιωνική Ευρώπη- ο Καμύ επανατοποθετεί το πιόνι της πανώλης σε μια πόλη της Αλγερίας, το 1940. Η συγγραφή του έργου συμπίπτει με την άνοδο του ναζισμού και ο Καμύ επιχειρεί μέσω εύστοχων συμβολισμών να σχολιάσει τα απολυταρχικά καθεστώτα. Ο ίδιος, μάλιστα, αναφέρει ότι το έργο αυτό ομοιάζει με «μία λίμνη μετά από κατακλυσμό»

Απόσπασμα

«Το βράδυ, αντί οι άνθρωποι να μαζεύονται πολλοί μαζί προσπαθώντας να παρατείνουν τη διάρκεια αυτών των ημερών που καθεμιά τους μπορούσε να είναι κι η τελευταία γι’ αυτούς, συναντούσες μικρές ομάδες ατόμων που βιάζονταν να γυρίσουν στο σπίτι τους ή να χωθούν στα καφενεία. Ετσι, για μερικές μέρες, την ώρα του σούρουπου, που έπεφτε γρηγορότερα αυτή την εποχή, οι δρόμοι ήταν έρημοι και μόνος ο άνεμος θρηνολογούσε ανάμεσά τους ασταμάτητα. Μια μυρωδιά από φύκια και αρμύρα αναδινόταν από την ταραγμένη και πάντα αόρατη θάλασσα. Και τότε τούτη η έρημη πόλη, ασπρισμένη από τη σκόνη, πλημμυρισμένη από μυρωδιές θαλασσινές, αντηχούσε από το ουρλιαχτό του ανέμου και βογκούσε σαν ένα νησί που το χτύπησε η συμφορά».

Bored Panda The Love Story Of Barack & Michelle Obama In Pictures

«Μικρές τραγωδίες» του Πούσκιν

Το φθινόπωρο του 1830, ο ποιητής Αλεξάντρ Σεργκέγιεβιτς Πούσκιν βρίσκεται απομονωμένος για τρεις περίπου μήνες σε ένα ρώσικο χωριό, όπου είχε πάει για δουλειές μερικών ημερών, καθώς ξεσπάει ακριβώς τότε μια τρομερή επιδημία χολέρας. Οι δρόμοι κλείνουν, οι πόλεις τίθενται σε καραντίνα, η αρρώστια θερίζει τον πληθυσμό της Μόσχας και της επαρχίας. Ο Πούσκιν χάνει την επαφή με τον έξω κόσμο. Δεν έχει τρόπο διαφυγής. Και σε αυτές τις συνθήκες, ελεύθερος όσο ποτέ μέσα στην απομόνωση που του προσφέρει η καραντίνα, γράφει πυρετωδώς. Το αίσθημα κινδύνου τον διεγείρει, ξυπνά τη δημιουργική του δύναμη. Εγραψε τότε τότε μερικά από τα καλύτερα ποιήματά του, πολλά διηγήματα αλλά και θεατρικά όπως ο «Φιλάργυρος ιππότης», ο «Μότσαρτ και Σαλιέρι», ο «Πέτρινος καλεσμένος» και το «Γλέντι στον καιρό της πανούκλας», γνωστά όλα μαζί ως οι «Μικρές Τραγωδίες».

«Περί τυφλότητος» του Ζοζέ Σαραμάγκου

Στις 8 Οκτωβρίου 1998, το Νόμπελ Λογοτεχνίας απονεμήθηκε στον Ζοζέ Σαραμάγκου για το μυθιστόρημα «Περί Τυφλότητος». Είναι η πρώτη φορά, από το 1901 που πρωτοξεκίνησε ο θεσμός των Νόμπελ, που δίνεται σε συγγραφέα από την Πορτογαλία. Το όνομά του πάντως, ήταν επί πολλά χρόνια μεταξύ των υποψηφίων για το βραβείο. Σύμφωνα με τη Σουηδική Ακαδημία: «Το βραβείο απονέμεται στον Ζοζέ Σαραμάγκου, ο οποίος με φανταστικές αλληγορίες, με συναίσθημα και ειρωνεία, κάνει πάντα κατανοητό το μέρος της πραγματικότητας που μας διαφεύγει». Απόσπασμα «Ας ξεκουνάγαμε τη βάρκα, έστω δύο λεύγες παρακεί, να αλλάξουμε νερά και παραστάσεις, να κατουρήσουμε κι αλλού κι ας επιστρέψουμε μετά πίσω στο μόλο, ούτως ή άλλως το σκοινί μας βγήκε λίγο, βάρκα κι αυτή με περιλαίμιο σκύλου, σαν και αυτούς που οδηγούν κάποιους τυφλούς. Σε μια χώρα –συγχωρέστε μου τη λέξη για άλλη μια φορά– όπου οι τυφλοί πολλαπλασιαζόντουσαν όσο δίνονταν συντάξεις αναπηρίας και κατόρθωναν οι τυφλοί να ‘χουν δυο μάτια αετίσια κάθε που στέκονται ουρά να την τσεπώσουν, χάθηκε να τσοντάρουμε να πάρουμε και λίγο σκοινί παραπάνω για τη βάρκα;»